ΑΘΗΝΑ 06/04/2011

Οι φυσικοί του αμερικανικού επιταχυντή Tevatron του Εργαστηρίου Fermilab, έξω από το Σικάγο, του μεγάλου «ανταγωνιστή» του ευρωπαϊκού επιταχυντή του CERN, έχουν βρει «ύποπτες» ενδείξεις, στα στοιχεία των συγκρούσεων σωματιδίων, για ένα άγνωστο -μέχρι σήμερα- υποατομικό σωματίδιο ή ακόμα και -όπως υποστηρίζουν μερικοί επιστήμονες- για μια εντελώς νέα δύναμη στη φύση.

Αν οι υποψίες επιβεβαιωθούν, σύμφωνα με τους «Τάιμς της Νέας Υόρκης», τότε θα πρόκειται για ένα θριαμβευτικό «κύκνειο άσμα» του αμερικανικού επιταχυντή, ο οποίος πρόκειται να «βγει στη σύνταξη» μέχρι φέτος το φθινόπωρο, λόγω έλλειψης χρημάτων. «Αν αποδειχτεί πραγματική, θα αποδειχτεί η σημαντικότερη ανακάλυψη στη Φυσική εδώ και μισό αιώνα», δήλωσε ο θεωρητικός φυσικός Κρίστοφερ Χιλ, του Fermilab.

Μια πιθανή εξήγηση, για την παρατηρούμενη «ανωμαλία» στα δεδομένα των παρατηρήσεων, είναι ότι αποτελεί ένδειξη για μια νέα και απροσδόκητη εκδοχή του «μποζονίου του Χιγκς», το οποίο αναζητείται εναγωνίως και από τον επιταχυντή του CERN. Πρόκειται για ένα -μέχρι στιγμής υποθετικό- σωματίδιο, που προσδίδει μάζα στα άλλα υποατομικά σωματίδια και καθιστά συνεκτικό το «Καθιερωμένο Μοντέλο» της φυσικής στοιχειωδών σωματιδίων.

Μια εναλλακτική -και ακόμα πιο φιλόδοξη- ερμηνεία είναι ότι εντοπίστηκε μια νέα φυσική δύναμη, πέρα από τον ηλεκτρομαγνητισμό, τη βαρύτητα, την ισχυρή και την ασθενή πυρηνική δύναμη. Ή, πάλι, μπορεί οι μυστηριώδεις παρατηρήσεις να παραπέμπουν σε κάτι άλλο, που οι φυσικοί δεν καταλαβαίνουν μέχρι τώρα.

Ο φυσικός Τζιοβάνι Πούντσι, εκπρόσωπος του Fermilab, ανακοίνωσε ότι η διεθνής επιστημονική ομάδα του αμερικανικού επιταχυντή «νιώθει μεγάλη έξαψη από τις διαγραφόμενες πιθανότητες, αλλά, ταυτόχρονα, παραμένει επιφυλακτική, επειδή θα μπορούσε να είναι κάτι τόσο σημαντικό, που καταντά τρομακτικό -γι’ αυτό σκεφτόμαστε όλες τις πιθανές εναλλακτικές εξηγήσεις».

Άλλοι φυσικοί, εκτός του Fermilab, που επίσης έχουν δει τα «ανώμαλα» δεδομένα, καθώς αυτά συζητιούνται στους κύκλους των φυσικών εδώ και λίγους μήνες, δήλωσαν ότι αντιμετωπίζουν το όλο ζήτημα με ένα μίγμα δέους και σκεπτικισμού. «Αν ισχύει, είναι κάτι πολύ μεγάλο», δήλωσε ο θεωρητικός φυσικός του πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης Νιλ Γουάινερ, ενώ η φυσικός του Χάρβαρντ Λίζα Ράνταλ είπε ότι πρόκειται για «σίγουρα ενδιαφέρον, αν είναι πραγματικό».

Από την άλλη, ο φυσικός Νίμα Αρκάνι-Χαμέντ, του Ινστιτούτου Προωθημένων Μελετών του πανεπιστημίου Πρίνστον, δήλωσε ότι δεν έχει πειστεί από τα στοιχεία, τα οποία χαρακτήρισε στατιστικό «τέχνημα» του τρόπου παρουσίασής τους. Αν όμως, πρόσθεσε, υπάρχει κάποια πραγματικότητα σε αυτές τις «ανωμαλίες», τότε δεν θα αργήσει ο πολύς ισχυρότερος επιταχυντής του CERN να τις επιβεβαιώσει.

Οι επιστήμονες του Fermilab, από την πλευρά τους, εκτιμούν ότι υπάρχει πολύ μικρή πιθανότητα (λιγότερο από 0,25%) η «ανωμαλία» να είναι στατιστικό σφάλμα. Οι φυσικοί παρατήρησαν σε εκατοντάδες συγκρούσεις να παράγονται δύο «πίδακες» ελαφρών σωματιδίων σαν τα ηλεκτρόνια, καθώς και ένα βαρύ «μποζόνιο W». Οι μετρήσεις έδειξαν ότι η συνολική ενέργεια των παραγόμενων σωματιδίων ήταν πάντα περίπου 144 δισεκατομμύριο ηλεκτρονιοβόλτ, μια ένδειξη ότι προέρχονταν από ένα άγνωστο σωματίδιο με αυτή ακριβώς την μάζα-ενέργεια (συγκριτικά, ένα πρωτόνιο «ζυγίζει» περίπου ένα δισεκατομμύριο ηλεκτρονιοβόλτ).

Αυτή η μάζα-ενέργεια, όμως, δείχνει ότι μάλλον δεν είναι το «γνωστό» μποζόνιο του Χιγκς, όπως τουλάχιστον προβλέπεται θεωρητικά από το «Καθιερωμένο Μοντέλο», γιατί αυτό προβλέπεται να παράγει βαρύτερα υποατομικά σωματίδια, κυρίως κουάρκ. Επιπλέον, ο ρυθμός παραγωγής αυτών των μυστηριωδών σωματιδίων είναι 300 φορές μεγαλύτερος από τον προβλεπόμενο ρυθμό παραγωγής των σωματιδίων του Χιγκς.

Έτσι, δεν αποκλείεται οι επιστήμονες του Fermilab να έχουν «πέσει» πάνω σε κάτι τελείως νέο. Όπως είπε ο εκπρόσωπος του εργαστηρίου Τζιοβάνι Πούντσι, «είναι κάτι τόσο νέο, τόσο εκπληκτικό, δεν μπορούμε να το πιστέψουμε καλά-καλά εμείς οι ίδιοι. Γι’ αυτό αποφασίσαμε να το κάνουμε γνωστό σε όλο τον κόσμο».

Ήδη, ο ίδιος και οι συνεργάτες του έχουν δημοσιοποιήσει μια πρώτη σχετική επιστημονική εργασία, που σκοπεύουν να δημοσιεύσουν επίσημα στο έγκριτο περιοδικό φυσικής «Physical Review Letters».

Πηγή: ΑΠΕ- ΜΠΕ