Να μιλήσουμε για τα αστέρια (3)
Ο ουρανός για τα παιδιά

Αυτά λοιπόν που θα πούμε είναι για να δούμε πρώτα εμείς τι γίνεται στον ουρανό και μετά να βρούμε τρόπο να μιλήσουμε στα παιδιά. Είμαστε σίγουροι πως ξέρουμε; Ο ουρανός είναι γεμάτος από άστρα, αυτά τα μικρά «λαμπάκια» που φέγγουν κάθε βράδυ. Δεν έχει όμως μόνο άστρα, αλλά και άλλα σώματα, πλανήτες, κομήτες, πλανήτες πλανητών. Θα δούμε προχωρώντας ότι τα άστρα δεν είναι παρά ήλιοι σαν και τον δικό μας και συχνά πολύ ογκωδέστεροι και «βαρύτεροι». Οφείλουμε τη ζωή μας στον Ήλιο και πρέπει πρώτα να εξετάσουμε αυτόν και να μιλήσουμε στη συνέχεια για τα άστρα, αφού κάθε άστρο είναι ένας άλλος ήλιος. Αν δεν στέλνουν το ίδιο φως και την ίδια θερμότητα σε μάς αυτοί οι άλλοι ήλιοι είναι γιατί βρίσκονται πολύ μακριά. Τόσο μακριά που δεν μπορούμε εύκολα να το πούμε με λόγια. Οι αστρονόμοι χρησιμοποιούν το έτος φωτός, απόσταση που διανύει το φως τρέχοντας με την πιο μεγάλη ταχύτητα που έχει παρατηρηεθί στο σύμπαν επί ένα ολόκληρο χρόνο. Η ταχύτητα αυτή είναι 300.000 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο. Το υπερηχητικό αεροπλάνο τρέχει με ταχύτητα μεγαλύτερη του ήχου που είναι 340 μέτρα το δευτερόλεπτο. Δεν συγκρίνονται αυτές οι δυο ταχύτητες! Ο πιο μακρινός ήλιος στο γαλαξία μας είναι στα 100.000 έτη φωτός, ο πιο κοντινός σε μας είναι σε 4 έτη φωτός. Πρέπει να βρούμε ένα τρόπο να μιλήσουμε στα παιδιά γι’ αυτά αν τα ξέρουμε καλά. Ο Ήλιος απέχει από μας 8 λεπτά φωτός και το φεγγάρι ένα δευτερόλεπτο. Απ’ την αρχή: Στο φεγγάρι πάμε τρέχοντας σαν το φως σε ένα δευτερόλεπτο. Στον Ήλιο πάμε σε 8 λεπτά. Στον πιο κοντινό ήλιο σε 4 χρόνια. Στον πιο μακρινό σε 100.000 χρόνια. Μιλούμε για το γαλαξία μας και γαλαξίας είναι ένα σμήμνος με άστρα, ένα κοπάδι, ένα πλήθος δισεκατομμυρίων ήλιων. Υπάρχουν και άλλα κοπάδια αστεριών εκτός απ’ το δικό μας, δεκάδες δισεκατομμύρια γαλαξίες κι έναν μπορούμε να τον δούμε με κυάλια στον ουρανό!
Τι γίνεται στον Ήλιο κι έχει τέτοια δυνατή φλόγα, τόσο πλούσιο φως; Κάτι καίγεται εκεί, αλλά δεν είναι καύση όπως την ξέρουμε. Πρόκειται για πυρηνικές αντιδράσεις (όχι χημικές σαν την καύση), όπου το υδρογόνο του Ήλιου μετατρέπεται σε Ήλιον και αυτό προκαλεί υπερβολική θερμότητα και ανεβάζει στο κέντρο του Ήλιου τη θερμοκρασία σε εκατομμύρια βαθμούς. Μερικοί μιλούν για καμίνι φωτιάς, άλλοι για πυρηνική βόμβα, για αντιδράσεις σύντηξης, άλλοι έχουν άλλους τρόπους να προσεγγίζουν τα πράγματα.
Τι υλικά έχει ο Ήλιος, από τι αποτελείται; Συχνά έλαβα απαντήσεις περίεργες από μεγάλα παιδιά. Ό, τι υπάρχει στη Γη βρίσκεται και στον Ήλιο, τα ίδια υλικά, τα ίδια 120 περίπου στοιχεία από τα οποία αποτελείται ο κόσμος μας. Θα βρούμε εκεί σίδερο και μαγγάνιο και χρυσάφι και ασήμι, οξυγόνο και υδρογόνο και τα πάντα, όλα όμως σε περίεργη αέρια κατάσταση λόγω της πολύ υψηλής θερμοκρασίας.
Αν ο Ήλιος έχει μέγεθος μπάλας ποδοσφαίρου, η Γη έχει τον όγκο ρεβιθιού και οι πλανήτες ίσα ή πιο μεγάλα μεγέθη, όπως φαίνεται στη φωτογραφία κάτω.
Ο Ήλιος γεννήθηκε πριν 5 δισεκατομμύρια χρόνια και θα πεθάνει μετά 5 δισεκατομμύρια χρόνια. Θα γίνει κόκκινος γίγαντας και αφού τελειώσουν όλα τα καύσιμα θα καταλήξει κατά τους αστρονόμους λευκός νάνος, ένα ασήμαντο ουράνιο σώμα. Το πλανητικό σύστημα θα το καταπιεί, θα χαθούν οι πλανήτες και η Γη και κάτι άλλο θα σχηματιστεί στη θέση τους.
—————————————-
Αν η Γη έχει μέγεθος ρεβιθιού, οι πλανήτες Δίας, Κρόνος έχουν μέγεθος πορτοκαλιού, ο Ουρανός και Ποσειδώνας μέγεθος κορόμηλου και ο Ήλιος έχει όγκο μιας μπάλλας ποδοσφαίρου.