Ο ουρανός για τα παιδιά

Ο βραδινός περίπατος θα μας δώσει ευκαιρία θαυμασμού και φιλοσοφικής σκέψης με το κοίταγμα του ουρανού. Το σχολείο αυτό το κεφάλαιο δεν το περιλαμβάνει στις ασχολίες του, σαν να μην υπάρχει ουρανός και άστρα και γαλαξίες άλλοι και σύμπαν. Σύμπαν γίνεται η αίθουσα και το βιβλίο. Μέχρι εκεί κι εδώ είναι που διαφωνούμε ριζικά. Πόσα άστρα μπορούμε να δούμε με γυμνό μάτι; Κουράζει αν το επιχειρήσουμε, μερικές χιλιάδες λένε, αλλά ας μείνουμε στα πιο φωτεινά του πρώτου μεγέθους, όπως χαρακτηρίζονται. Είναι γύρω στα 20 με μικρά ονόματα που μαθαίνονται. Ο Σεφέρης ανέφερε τα άστρα του Κύκνου (ο Βέγας είναι εκεί πρώτου μεγέθους) και τον Αλδεβαράν του Ταύρου στο συγκλονιστικό του ποίημα «Επιφάνια 1937» (κάθε 100 χρόνια γράφεται ένα τέτοιο ποίημα!). Ο Ελύτης ανέφερε τον Βέγα ως πολιούχο των ερώτων του! Μνημονεύεται συχνά ο Πολικός ως αστέρι των ναυτικών, αλλά δεν είναι πρώτου μεγέθους. Ο Πολικός είναι αειφανής, φαίνεται κάθε βράδυ περίπου στην ίδια θέση και δείχνει το βοριά, είναι το αστέρι των ναυτικών. Τα άστρα, είπαμε, είναι Ήλιοι, οι ειδικοί μιλούν για δισεκατομμύρια Ήλιους στο δικό μας Γαλαξία, αλλά υπάρχουν και δισεκατομμύρια άλλοι γαλαξίες με δισεκατομμύρια άστρα ο καθένας. Στα παιδιά θα βρούμε κάποιον τρόπο να περιγράψουμε τα πολλά, αν και φεύγουμε απ’ την δυνατότητα μιας ρεαλιστικής περιγραφής. Ούτε τα πολλά μπορούμε εύκολα να κατανοήσουμε, ούτε το πόσο μακριά είναι όχι μόνο από εμάς, αλλά και ο κάθε άλλος Ήλιος απ’ το γειτονικό του κι ας τα βλέπουμε να ακουμπούν το ένα το άλλο. Αν δώσουμε βώλους που παριστάνουν άστρα να κατασκευάσουμε έναν γαλαξία δεν θα μας έφτανει ένα γήπεδο! Αν βάλουμε τον ένα βώλο εδώ κοντά σε μας, στην Πάρο, ο άλλος, το άλλο άστρο, πρέπει να το βάλουμε στη Γερμανία. Για τέτοιες αποστάσεις συγκριτικά μιλούμε και μεγαλύτερες. Γαλαξίας με δισεκατομμύρια άστρα, αλλά άδειος! Με κενό χώρο πολύ μεγάλο! Ουρανός άδειος!
Δεν θα δούμε όμως μόνο άστρα στον ουρανό, αλλά και πλανήτες που είναι κοντά μας, ανάλογα με την εποχή και την ώρα που κοιτούμε. Θα δούμε το Δία, τον Άρη (πέρσι ήταν πολύ κοντά φωτεινός και κόκκινος), τον Κρόνο και την Aφροδίτη (Αυγερινός το πρωί, Αποσπερίτης το βράδυ). Οι πλανήτες μας στέλνουν το φως του Ήλιου με αντανάκλαση, δεν έχουν δικό τους φως. Δεν παρουσιάζουν επίσης στίλβη, δεν τρεμοπαίζει δηλαδή το φως τους.
Θα δούμε και το φεγγάρι ανάλογα με την εποχή. Η Γη έχει ένα φεγγάρι, οι άλλοι πλανήτες έχουν πολλά. Την επόμενη φορά τα φεγγάρια, οι κομήτες και τα πεφταστέρια. (Πέφτουν άραγε τα αστέρια, πέφτουν δηλαδή στη Γη οι Ήλιοι και δεν αρπάζουμε φωτιά;).
——————————————–
Οι πρόγονοί μας κοίταξαν τα αστρα και φιλοσόφησαν. Εμείς κοιτάζουμε τα κινητά!