Ρωμαϊκά χρόνια (τρίτο κείμενο)
Τον καιρό που οι Ρωμαίοι ετοιμάζονται να κατακτήσουν τον κόσμο, στην Ελλάδα υπάρχουν ακόμα δυνάμεις, αλλά διαιρεμένες. Δυνάμεις υπάρχουν και σε άλλα σημεία που είχε κυριαρχήσει ο ελληνισμός (Πέργαμος, Συρία). Υπολογίσιμη είναι και η Μακεδονία. Οι Έλληνες όμως δεν συνεννοούνται, ούτε έχουν τη διορατικότητα να δουν τον κίνδυνο κι έτσι μοιραία ο χώρος της σημερινής Ελλάδας και τα ελληνιστικά κράτη γίνονται επαρχίες της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.
Το αρχαίο θέατρο στη Μήλο, πολλά από τα ερείπια της Δήλου, σαρκοφάγοι σπαρμένες σε όλα τα νησιά, αγάλματα και αγγεία είναι αυτής της εποχής. Οι Πύλες του Αδριανού και το Ωδείον Ηρώδου του Αττικού είναι μάρτυρες της ρωμαϊκής κατοχής.
Γύρω στο 148 π. Χ. γίνονται ρωμαϊκές επαρχίες η Ήπειρος, η Μακεδονία και η Θεσσαλία. Το 147 π. Χ. κατελήφθη η Κεντρική Ελλάδα. Στον Ισθμό της Κορίνθου δόθηκε το 146 π. Χ. η τελευταία μάχη κι έτσι έκλεισε η τελευταία σελίδα της αρχαίας Ελληνικής ιστορίας. Λίγο μετά γράφεται η Αποκάλυψη του Ιωάννου (100 μ. Χ.) στην Πάτμο.

Οι Κυκλάδες μαζί με την Κεντρική και Νότια Ελλάδα και τα νησιά του Ιονίου θα αποτελέσουν αργότερα, το 27 π. Χ., μια Ρωμαϊκή επαρχία με το όνομα «Αχαΐα» και έδρα την Κόρινθο. Καταλαβαίνει κανείς τη δευτερεύουσα σημασία που έδωσαν οι Ρωμαίοι της εποχής αυτής στα ακμαία κάποτε Κυκλαδονήσια με τις πόλεις-κράτη. Ίσως οι γενικότερες αναστατώσεις των καιρών και οι πειρατές να έχουν συντελέσει στην εγκατάλειψη ορισμένων απ’ αυτά.
Στα ρωμαϊκά χρόνια συμβαδίζουν και αντιπαλεύουν η ακμή και η παρακμή και τη μάχη θα την κερδίσει η εγκατάλειψη και η λησμονιά. Ο αρχαίος κόσμος δεν μπορεί πια να σταθεί στα πόδια του. Θα περάσουν αιώνες πολλοί, ώσπου τα νησιά να μπορέσουν και πάλι να στυλωθούν, ωστόσο δεν θα φτάσουν ποτέ την παλιά δόξα τους.
—————————————-
Το αρχαίο θέατρο της Μήλου και οι Κατακόμβες εκεί κοντά είναι της ρωμαϊκής εποχής.